PATOMORFOLOGIA jest gałęzią nauk medycznych, zajmującą się zmianami struktury komórek, tkanek i narządów w trakcie choroby. W praktyce lekarskiej jest specjalnością diagnostyczną, która na podstawie obrazu zmian morfologicznych ustala rozpoznanie procesu chorobowego. W ogromnej większości przypadków rozpoznanie ustalone przez patomorfologa jest rozpoznaniem ostatecznym. W dzisiejszych czasach najwięcej miejsca w pracy patomorfologa zajmuje diagnostyka nowotworów. Można zaryzykować twierdzenie, że bez podpisu (rozpoznania) patomorfologa nie ma terapii onkologicznej. Z tego wynika ogrom odpowiedzialności za takie rozpoznanie. Jest to jedyna dziedzina medycyny, w której uprawnionym do podpisania rozpoznania, zwłaszcza nowotworu, jest dopiero lekarz ze stopniem specjalisty patomorfologa.
Zakład Patomorfologii Szpitala Specjalistycznego w Kościerzynie powstał w 1996 roku. Jego organizatorem i pierwszym kierownikiem był dr Marek Witkowski (1996-2006), drugim dr med. Mirosław Roter (2000-2006), aktualnie obowiązki kierownika pełni dr Michał Kujach, który jako młody lekarz, w trakcie specjalizacji, korzysta z pomocy zespołu specjalistów Zakładu Patologii Szpitala św. Wojciecha w Gdańsku.
Zespół pracowników tutejszego Zakładu stanowi dziesięć osób. Jest to Zakład o pełnym profilu diagnostyki patomorfologicznej, na którą składa się diagnostyka dla chorych, czyli diagnostyka biopsyjna, obejmująca ok. 9000 badań rocznie, oraz diagnostyka pośmiertna, na którą składa się rocznie ok. 80 sekcji, uzupełnionych badaniami mikroskopowymi. Pierwsze bezpośrednio służą chorym, drugie pośrednio, przez samokontrolę oraz podnoszenie doświadczenia i wiedzy lekarzy.
Materiał do diagnostyki przyżyciowej to tkanki i narządy wycięte w czasie zabiegów operacyjnych, zabiegów endoskopowych, nakłuć aspiracyjnych grubo- i cienkoigłowych, płyny upuszczone z jam ciała. Większość badań przeprowadza się w ciągu paru do kilku dni, które potrzebne są do technicznego przygotowania preparatów mikroskopowych, niektóre wykonane są w ciągu kilkunastu minut, w trakcie aktualnie toczącej się operacji, kiedy od oceny patologa chirurg uzależnia zakres zabiegu operacyjnego, głównie onkologicznego. Są to tzw. badania śródoperacyjne. Przeprowadzamy ich po kilka w ciągu tygodnia.
Warunkiem prawidłowego rozpoznania jest nie tylko wiedza i doświadczenie patomorfologa, ale także dobra jakość preparatów mikroskopowych, stosowanie dodatkowych barwień histo- i immunohistochemicznych. Wszystkie te metody są wykorzystywane w naszym Zakładzie.
Dysponujemy również nowoczesnymi, dobrej jakości mikroskopami oraz nowoczesnymi urządzeniami technicznej obróbki materiału diagnostycznego.
Dla zapewnienia najwyższego poziomu naszej działalności diagnostycznej wdrażamy mechanizmy zarządzania wymagane do uzyskania certyfikatu ISO 9001, bierzemy udział w programie kontroli jakości POLQA, prowadzimy wewnętrzną i zewnętrzną kontrolę jakości rozpoznań.