Życzenia i refleksja nad historią ratownictwa w Polsce

8 września w całym kraju obchodzony jest Ogólnopolski Dzień Ratownika Medycznego. Święto to zostało ustanowione na mocy ustawy o Państwowym Ratownictwie Medycznym z 2006 roku (z późniejszymi zmianami) i ma na celu podkreślenie roli, jaką pełnią w społeczeństwie ratownicy medyczni osoby, które niosą pomoc w najtrudniejszych chwilach. Warto jednak wspomnieć, że za dzień ratowników medycznych przyjmuje się również 13 października, kiedy to odbywają się uroczyste obchody i oficjalne spotkania środowiska ratowniczego.

W naszym szpitalu to już tradycja, że właśnie 13 października wszystkie jednostki wchodzące w skład systemu ratownictwa medycznego wspólnie świętują swój dzień. To wyjątkowa okazja, kiedy zarząd i dyrekcja mogą wyrazić swoją ogromną wdzięczność za zaangażowanie i codzienną, pełną oddania pracę. W atmosferze rozmów, wspólnych refleksji i przy słodkim poczęstunku wybrzmiewają słowa uznania, na które każdy członek zespołu SOR i ZRM zasługuje.

Z okazji dzisiejszego święta składamy wszystkim ratownikom medycznym serdeczne podziękowania za nieocenioną służbę, za gotowość do niesienia pomocy o każdej porze dnia i nocy, za profesjonalizm, empatię i odwagę, która niejednokrotnie ratuje ludzkie życie.
Życzymy Wam siły, zdrowia, satysfakcji z pracy i poczucia dumy, które wynika z tego, że jesteście dla innych ostoją w chwilach największego zagrożenia. Niech Wasza trudna, a jednocześnie piękna misja będzie zawsze doceniana i szanowana.

Historia ratownictwa medycznego w naszym kraju sięga końca XIX wieku.

Pierwsze pogotowie ratunkowe w Polsce powstało w 1891 roku w Krakowie. Impulsem do jego powołania były liczne pożary, w których ginęło wiele osób. Organizatorami przedsięwzięcia byli Jaromir Mundy i Jan Wilczek, którzy czerpali z doświadczeń wiedeńskiego pogotowia. Dzięki ich staraniom 6 czerwca 1891 roku na ulice Krakowa wyjechała pierwsza karetka czyli powóz konny wyposażony w pięć sztuk noszy. Obsługę stanowili studenci Wydziału Lekarskiego Uniwersytetu Jagiellońskiego.

Szybko okazało się, że rozwiązanie to ma ogromne znaczenie. Z przykładu krakowskiego zaczęły korzystać także inne miasta. Dzięki temu mieszkańcy w różnych regionach Polski mogli liczyć na pomoc przez całą dobę.

Po odzyskaniu niepodległości w 1919 roku z inicjatywy Stowarzyszenia „Samarytanin Polski” powołano Polskie Towarzystwo Czerwonego Krzyża (PTCK). Celem organizacji było zjednoczenie wszystkich podmiotów niosących pomoc. Działania PTCK obejmowały m.in. poszukiwanie osób zaginionych, pomoc ofiarom wojny, organizowanie zakładów leczniczych i stacji pogotowia, a także szkolenia sanitarne. II wojna światowa brutalnie przerwała rozwój pogotowia ratunkowego. Dopiero w latach 1948–1951 Polski Czerwony Krzyż przekazał Ministerstwu Zdrowia swoją infrastrukturę. W kolejnych latach wprowadzono podział na strefy działania tworząc miejskie, powiatowe i wojewódzkie stacje pogotowia ratunkowego.

Aż do końca lat 90. XX wieku funkcjonowała nazwa pogotowie ratunkowe. W 2001 roku uchwalono Ustawę o Państwowym Ratownictwie Medycznym, która wprowadziła nowoczesny system oraz zmieniła nazwę na Państwowe Ratownictwo Medyczne.

Dzisiejszy system obejmuje Zespoły Ratownictwa Medycznego (ZRM), Lotnicze Pogotowie Ratunkowe (LPR), Szpitalne Oddziały Ratunkowe (SOR) oraz motoambulanse.

Wprowadzono również System Wspomagania Dowodzenia Państwowego Ratownictwa Medycznego (SWD PRM), który ujednolica przyjmowanie zgłoszeń, wysyłanie zespołów i lokalizowanie poszkodowanych oraz obsługę medyczną zdarzeń .

Według oficjalnych danych z 1 kwietnia 2021 r., w Polsce było ponad 22,4 tysiąca ratowników medycznych. Nowsze szacunki sugerują, że w systemie opieki przedszpitalnej i szpitalach pracuje około 16 tysięcy ratowników aktywnie wykonujących zawód i około 1600 zespołów ratownictwa medycznego. To właśnie oni są pierwszą linią pomocy, odgrywając kluczową rolę w całym systemie ochrony zdrowia.

Ratownictwo medyczne w Polsce ma ponad 130-letnią tradycję i stale się rozwija. Współczesny system opiera się zarówno na bogatej historii, jak i na doświadczeniach wielu pokoleń ludzi, którzy poświęcali się niesieniu pomocy.

Dziś z wdzięcznością pochylamy się nad pracą wszystkich ratowników, dzięki którym tysiące osób każdego roku odzyskuje zdrowie i życie.